Maatschappij

Bijna niemand zegt ‘dankjewel’

„En wat zeg je dan? Nou..?” „Dank je wel!” We brengen onze kinderen nadrukkelijk bij om braaf te bedanken als iemand iets voor hen doet. Maar in het dagelijks leven komt het helemaal niet zo vaak voor dat iemand een ander voor iets kleins bedankt, als iemand even iets aangeeft […]

In de stad worden veel dieren kleiner

De snuitkever, de watervlo, de spin: allemaal komen ze voor in de stad. En allemaal worden ze door hun leven binnen de bebouwde kom kleiner, schrijven Belgische biologen onder leiding van de Leuvense ecoloog Thomas Merckx deze week in Nature. Van tien taxonomische groepen (in totaal ruim zevenhonderd soorten) onderzochten […]

Spookrijder in het zonnestelsel

Spookrijder in het zonnestelsel

De kleine planetoïde 2015 BZ509 hoort eigenlijk niet thuis in ons zonnestelsel. Tot die conclusie komen astronomen van de sterrenwacht van de Côte d’Azur (Frankrijk) en de universiteit Estadual Paulista (Brazilië). Zij baseren zich op computersimulaties die teruggaan tot de begintijd van ons zonnestelsel. De resultaten daarvan zijn maandag in […]

Verzegeld kweekvlees ligt in Nederlandse vriezers

In Nederlandse vriezers liggen pakketjes kweekvlees, klaar om geproefd te worden. Maar het mag niet. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft ze verzegeld. Kweekvleesverkenners zijn teleurgesteld. Zij hadden gehoopt kweekvlees, in het lab gekweekt vlees van dierlijke stamcellen, dit jaar in Nederland op kleine schaal te introduceren, maar stuitten op […]

Geboren zonder armen en benen – nu weten we hoe dat komt

Het tetra-amelia syndroom is een ernstige aangeboren afwijking waarbij kinderen geen armen en benen hebben. Vaak zijn de afwijkingen zo ernstig dat de zwangerschap eindigt in een miskraam. Een internationaal team van onderzoekers onder leiding van moleculair bioloog Bruno Reversade heeft nu het genetisch mechanisme achter dit syndroom ontrafeld (Nature, […]

Wetenschappers brouwen de spetters van de  oersoep

Wetenschappers brouwen de spetters van de oersoep

Lang, heel lang geleden, enkele miljoensten van een seconde na de oerknal, bestond het heelal voor heel even uit een hete soep van elementaire deeltjes genaamd quarks en gluonen. Deze elementaire soep had een temperatuur van honderden biljoenen graden Celsius. Na enkele microseconden was dit zogeheten quark-gluonplasma zo ver afgekoeld […]

Wildgroei nieuwe soorten door gepuzzel in het lab

Wildgroei nieuwe soorten door gepuzzel in het lab

Veel nieuwe diersoorten worden niet meer in het oerwoud ontdekt, maar in het lab. Sinds biologen dieren aan DNA-testen onderwerpen, wordt de ene na de andere nieuwe diersoort uitgeroepen. Afgelopen jaar vonden onderzoekers zo een nieuwe orang-oetansoort op het Indonesische eiland Sumatra. In februari concludeerden genetici dat de Afrikaanse bosolifant […]

Kan je geheugen overdragen tussen slakken?

Telepathie via een injectienaald? Neurobioloog David Glanzman van de University of California in Los Angeles heeft het geheugen van één zeeslak naar de ander overgebracht. Dat deed hij door RNA-moleculen van getrainde slakken te injecteren in een ongetrainde soortgenoot (eNeuro, mei). Het blijkt te gaan om de overdracht van een […]

Er is ook dementie zonder vergeetachtigheid

Bij dementie denken de meeste mensen aan oud en vergeetachtig: 70 procent van de dementiepatiënten heeft alzheimer. En alzheimer op jonge leeftijd is zeldzaam. Maar er zijn meer soorten dementie. Flora Gossink promoveerde onlangs op frontotemporale dementie (FTD), een ongeneeslijke hersenziekte waarbij de voorste hersenkwab, de slaapkwab, of beide geleidelijk […]

Hoogtij van het optimisme

Een paar breukjaren domineren het beeld van de geschiedenis: 1492, 1789, 1914. En altijd zijn kanttekeningen mogelijk. Bijvoorbeeld, het Franse revolutiejaar 1789 geldt als een van de allergrootste breuklijnen: einde van de adelsmaatschappij, begin van mensenrechten en democratie, de modernisering begint! Maar zegt desgevraagd Siep Stuurman, hoogleraar ideeëngeschiedenis in Utrecht: […]