Gezondheid

“Weer hoop geven aan patiënten op wachtlijsten in heel Europa” Verklaring van Vytenis Andriukaitis ter gelegenheid van de Europese Dag voor orgaandonatie en ‑transplantatie

Op 9 september vieren we de 18e Europese dag voor orgaandonatie en ‑transplantatie. Ik ben in Litouwen, op een evenement ter gelegenheid van de 30e verjaardag van de eerste harttransplantatie in het land. Het is voor mij een emotioneel moment omdat ik 30 jaar geleden, als jonge chirurg, het voorrecht heb gehad om deel te nemen aan die operatie. Sindsdien is het totale aantal (en het aantal soorten) transplantaties in de EU en wereldwijd sterk gestegen; alleen al tussen 2010 en 2015 was er een toename van 14 procent.

Dit is voor een groot deel te danken aan een stijging van het aantal donaties. Daarom moeten wij de ontelbare dagelijkse helden in de EU eren die hebben bijgedragen tot het verlengen en redden van honderdduizenden levens. De verbeteringen zijn ook te danken aan vooruitgang in de chirurgie, een betere coördinatie tussen klinische teams, verbeterd vervoer en veiligheidsnormen voor organen, en een toename in grensoverschrijdende uitwisseling van organen.

Ook de EU heeft een bijdrage geleverd. Wij hebben EU-wetgeving vastgesteld met kwaliteits- en veiligheidsnormen voor orgaantransplantatie. Wij hebben, om wachttijden te verkorten, een Europees IT-instrument ontwikkeld waarmee artsen in een lidstaat geschikte donoren voor hun patiënten kunnen zoeken in een andere lidstaat. In slechts twee jaar zijn er bijna 90 transplantaties verricht, voornamelijk bij kinderen, die anders niet mogelijk zouden zijn geweest. Wij zullen binnenkort een verslag publiceren waaruit duidelijk blijkt dat het grensoverschrijdend poolen van middelen en kennis binnen de EU een beduidende verbetering van klinische resultaten kan opleveren. Geen enkel land is in staat om zonder hulp van buiten alle zeldzame en complexe aandoeningen te behandelen. Daarom hebben wij eerder dit jaar een nieuw initiatief gelanceerd voor de uitwisseling van kennis binnen Europa. De virtuele Europese referentienetwerken stellen zorgverleners in heel Europa in staat informatie uit te wisselen over de complexe of zeldzame ziekten en aandoeningen die een zeer gespecialiseerde behandeling en een concentratie van de middelen vereisen.

Helaas overlijden er in de EU toch nog elke dag 16 patiënten die op een orgaandonatie wachten, en staan er nog duizenden patiënten op wachtlijsten voor transplantatie. Als arts weet ik precies hoe ver we op medisch gebied gekomen zijn; als Europees Commissaris zie ik het fundamentele belang in van coördinatie op Europees niveau wanneer het gaat om orgaandonatie en -transplantatie. Ik ben van mening dat wij samen met onze lidstaten meer kunnen doen. Waar een wil is, is een weg.