Maatschappij

Tien jaar Europese solidariteit via het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering‏

Marianne Thyssen, commissaris voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken, Vaardigheden en Arbeidsmobiliteit, zei hierover: “Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering is een van de meest concrete vormen van Europese solidariteit en een essentieel instrument om werknemers te ondersteunen die hun baan verloren als gevolg van veranderende handelspatronen. De voorbije tien jaar hebben wij aan meer dan 140 000 mensen steun kunnen verlenen. De duidelijke toegevoegde waarde van het fonds ligt in het feit dat het bovenop nationale ondersteunende mechanismen voor werknemers komt die te maken krijgen met massaontslagen, en dat het maatregelen financiert die op de specifieke behoeften van werknemers zijn afgestemd zodat zij verder kunnen gaan met hun leven.”

Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering werd specifiek opgericht om hulp te bieden aan werknemers die geconfronteerd worden met de sluiting van een fabriek of het verval van bepaalde economische sectoren. Indien regio’s met een hoge jeugdwerkloosheid getroffen worden door ontslagen die in aanmerking komen voor steun uit het EFG, kunnen lidstaten ook tot eind 2017 en onder bepaalde voorwaarden personen die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen (NEET’s) opnemen in de doelgroep van de EFG-maatregelen. In die zin draagt het EFG ook rechtstreeks bij tot een meer dynamische en concurrerende Europese economie, door de vaardigheden en de inzetbaarheid van kwetsbare werknemers en jongeren te verbeteren.

Sinds de oprichting van het fonds in 2007 ontving de Commissie 148 aanvragen van 21 lidstaten, goed voor bijna 600 miljoen euro medefinanciering uit het EFG waarmee 138 888 ontslagen werknemers en 2 944 NEET’s werden ondersteund.

Om van de financiële ondersteuning van het EFG gebruik te kunnen maken, moeten de lidstaten een aanvraag indienen. De EU kan tot 60 % van de kosten van de herintegratie van ontslagen werknemers op de arbeidsmarkt medefinancieren. Meer specifiek financiert het EFG mede projecten die maatregelen omvatten zoals ondersteuning bij het zoeken naar werk, loopbaanbegeleiding, onderwijs, opleiding en omscholing, begeleiding door mentors en coaches, ondernemerschap en de oprichting van een bedrijf.

Achtergrond

Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering bestaat sinds januari 2007. De eerste aanvraag werd ingediend door Frankrijk op 9 maart 2007 en betrof 1 345 ontslagen bij toeleveranciers van Peugeot S.A. (PSA) als gevolg van toegenomen concurrentie op de markt voor kleine auto’s, in het bijzonder vanuit Azië.

Voor de periode 2014-2020 beschikt het fonds gemiddeld over 170 miljoen euro financiële middelen per jaar. Sinds 2014 zijn de categorieën werknemers die in aanmerking komen uitgebreid: naast vast personeel komen nu ook werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd, uitzendkrachten en zelfstandigen in aanmerking. Indien regio’s met een hoge jeugdwerkloosheid getroffen worden door ontslagen die in aanmerking komen voor steun uit het EFG, kunnen lidstaten ook tot eind 2017 en onder bepaalde voorwaarden NEET’s opnemen in de doelgroep van de EFG-maatregelen. Tot dusver hebben drie lidstaten (Griekenland, Ierland en België) van deze bepaling gebruikgemaakt en ondersteuning geboden aan bijna 3 000 NEET’s.

 

Voorbeelden van solidariteit via het EFG*

Lidstaat

Zweden

België

Frankrijk

Dossier

Gedeeltelijke of gehele sluiting van verschillende vestigingen van Ericsson (Borås, Karlskrona, Kista/Stockholm, Kumla, Linköping en Gothenburg)

Definitieve sluiting van de Ford-fabriek in Genk

Ontslag van 5 213 werknemers bij Air France, voornamelijk in de regio’s Ile-de-France, Midi-Pyrénées en Provence‑Alpes‑Côte d’Azur

Jaar

2016

2015

2014

EFG-bijdrage

€ 3 957 918

€ 6,2 miljoen

€ 25,9 miljoen

Begunstigde werknemers

4 500

5 111

3 886

Genomen maatregelen

– Counseling en loopbaanbegeleiding;

– Sociale werkvoorziening, ondersteunde werkgelegenheid en re‑integratiemaatregelen voor begunstigden met gezondheidsproblemen of een beperking;

– Onderwijs en opleiding.

– Individuele begeleiding bij het zoeken naar een baan en algemene informatieverstrekking;

– Uiteenlopende opleidingen en aanwervingsbonussen.

– Actieve loopbaanbegeleiding;

– Beroepsopleiding;

– Ondersteuning voor startende ondernemingen en de daarmee samenhangende toelagen.

Context van de ontslagen

Stagnerende groei en hardere concurrentie van Aziatische producenten

 

Krimpend aandeel van de EU op de wereldmarkt voor passagiersvoertuigen, verergerd door de economische en financiële crisis en invoerbeperkingen in derde landen

 

Afnemend EU-marktaandeel in het luchtvervoer in vergelijking met het snel groeiende aandeel van het Midden-Oosten.

* Het volledige overzicht van financiering uit het EFG is hier beschikbaar.

 

Uit de tussentijdse evaluatie van 2011 blijkt dat het EFG doeltreffend en duurzaam is. De impact en toegevoegde waarde ervan werden vastgesteld in de evaluatie achteraf van 2015. Deze twee verslagen zijn ook beschikbaar op de website van het EFG.

Om de twee jaar presenteert de Commissie een verslag over de activiteiten van het EFG. Deze tweejaarlijkse verslagen zijn ook beschikbaar op de website van het EFG. De tussentijdse evaluatie voor de periode 2014-2020 wordt momenteel uitgevoerd. De Commissie zal de evaluatie uiterlijk op 30 juni 2017 aan het Europees Parlement en de Raad voorleggen.

Het EFG is een ondersteunend instrument dat de lidstaten kan helpen om te gaan met de negatieve gevolgen van veranderende handelspatronen. Het vormt een aanvulling op andere bronnen van EU-financiering ter ondersteuning van economische ontwikkeling op nationaal en regionaal niveau die veerkrachtigere economische structuren helpen uitbouwen om te anticiperen en proactief te reageren op veranderende situaties, zoals het Europees Sociaal Fonds (ESF). Het ESF is het belangrijkste instrument van de EU om werkgelegenheid te ondersteunen, mensen aan een betere baan te helpen en alle EU-burgers eerlijkere banenkansen te bieden. Met een totaalbudget van 80 miljoen euro voor de periode 2014-2020 financiert het duizenden lokale, regionale en nationale werkgelegenheidsprojecten in heel Europa: van kleine projecten van lokale liefdadigheidsorganisaties om personen met een beperking aan passend werk te helpen tot projecten op nationaal niveau om beroepsopleiding onder de hele bevolking te bevorderen.

Meer informatie

Verordening betreffende het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering 2014-2020

Informatieblad: Tien jaar Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering

Video: Het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering 2014-2020

Video: Europe acts to fight the crisis: the European Globalisation Fund revitalised (2009)

Video: Facing up to a globalised world – The European Globalisation Fund (2007)