Entertainment

Gordon Parks: humanist met een camera

Door: https://lyrics.az & https://azlyrics.com.az
Als vijftiende kind (geboren in 1912) in een arm gezin in Kansas kocht Parks op jonge leeftijd een camera bij de lommerd. Hij maakte foto’s bij de beroemde roman Invisible Man van Ralph Ellison – een verhaal over een zwarte hoofdfiguur die uit het zuiden van de VS naar Harlem reist en beseft dat hij onzichtbaar is voor zijn omgeving. Selected works 1942-1978. Daar concentreerde hij zich vooral op onderwerpen als segregatie, racisme en onrecht. En hij wist door te dringen tot de Nation of Islam, een separatistische Afro-Amerikaanse moslimorganisatie. Ondertussen zette Parks zijn camera ook bewust in om armoede en onderdrukking te bestrijden. In de documentaire Half Past Autumn: The Life and Work of Gordon Parks (2000) zegt hij hierover: „De mensen voor de camera zijn het belangrijkste, niet de fotograaf, hoe heroïsch hij ook is. Gordon Parks Courtesy The Gordon Parks Foundation

Toch werd hij geen boegbeeld van de ‘zwarte zaak’. Of het nu ging om socialite Gloria Vanderbilt, actrice Marilyn Monroe of bendeleden in Harlem, telkens wist Parks tot hun wereld door te dringen. Toen activist Eldridge Cleaver, lid van de Afro-Amerikaanse politieke organisatie Black Panthers, hem in 1970 vroeg perswoordvoerder te worden, bedankte Parks voor de eer. Foto Gordon Parks Courtesy and copyright The Gordon Parks Foundation Ik bepaal zelf wel wat goed is. Met behulp van deze schokkende foto’s wist Life voor beide gezinnen geld in te zamelen. In 1961 fotografeerde hij het jongetje Flavio met zijn familie in de sloppenwijken van Rio de Janeiro en in 1967 maakte hij een reportage over het noodlijdende gezin Fontenelle in Harlem. Wie zijn foto’s bekijkt, ziet het werk van een geëngageerd man. I Am You. Toen hij in 1963 in contact kwam met Elijah Muhammad, de spirituele leider van de Nation of Islam, vroeg deze of hij een boek en een film over de moslimgemeenschapwilde maken. Maar hij was meer dan een voorvechter in de strijd voor gelijke rechten, hij was vooral een kunstenaar en een eigenzinnige man. Het werd een van zijn baanbrekende reportages. Na een tijdje als modefotograaf te hebben gewerkt kwam hij, zonder professionele opleiding, in Washington D.C. Hij werkte van 1948 tot 1968 voor tijdschrift Life. Als eerste Afro-Amerikaan schreef en regisseerde hij een grote film, The Learning Tree (1969). Als zij hun tijd niet aan je willen geven, heb jij geen verhaal.”
Die open houding leverde hem in 1948 een baan op bij Life. Hij brak door met de blaxploitation-film Shaft (1971). Ik ben het racisme en de hypocrisie in Kansas ontvlucht, heb mijn strijd gestreden, en heb het recht om te doen wat ik wil doen.”
Gordon Parks. Hij publiceerde boeken, zowel fictie als non-fictie. FSA was het fotografisch project dat in 1935 door de overheid was opgezet om de armoede op het platteland in kaart te brengen. Parks weigerde, ondanks dat hij er een half miljoen dollar voor zou krijgen. De film en het boek gaan over de zwarte hoofdpersoon Newt Winger, in het fictieve plaatsje Cherokee Flats, die strijdt tegen onderdrukking en racisme. Het gelijknamige fotoboek is te koop bij Steidl Verlag, 35 euro. Dat is onze gezamenlijke zoektocht naar een beter leven, een betere wereld.”
Een humanist was hij zeker, radicaal werd hij nooit. Watts California 1967. ‘Ik ben zoals jij, starend in de spiegel van armoede en wanhoop, van opstand en vrijheid.” Het is een beroemde uitspraak van de Amerikaanse fotograaf Gordon Parks. Hij speelde piano, componeerde en hield zich bezig met film. Als verslaggever – Parks was de eerste Afro-Amerikaanse fotograaf die ging werken bij het gerenommeerde tijdschrift Life – legde hij de verdeeldheid in de Amerikaanse samenleving vast. Parks maakte portretten van Malcolm X, fotografeerde biddende kinderen en maakte de, inmiddels beroemde, zwart-witfoto van moslimzuster Ethel Sharrieff, dochter van Elijah Muhammad, die vastberaden de camera inblikt. Daar werd Parks geconfronteerd met het feit dat hij als zwarte man met zijn camera nauwelijks toegang kreeg tot publieke ruimtes. In documentaire Half Past Autumn vertelt hij waarom hij de keuzes in zijn werk niet liet afhangen van het oordeel van de zwarte gemeenschap: „Ik heb daar geen tijd voor. Zijn camera, aldus Parks, kon op deze manier de verdeeldheid in de samenleving overbruggen: „Er is iets in ons beiden dat dieper gaat dan bloed, zwart of wit. The Learning Tree, 1963
In 1969 debuteerde Parks met de speel film The Learning Tree, gebaseerd op zijn gelijknamige autobiografische roman (1963). Zo vertelde hij, via poëtische beelden, zijn eigen levensverhaal. Toch zette hij door. terecht bij de Farm Security Administration (FSA). Muhammad, die hem al verweet voor ‘the white devil’ te werken, gaf Parks desondanks toestemming om de Black Muslims te fotograferen. Selected Works 1942-1978. 16 juni t/m 6 september in Foam, foam.org. Alleskunner
Fotograaf Gordon Parks (1912-2006) was multi-getalenteerd. En met succes, want iets in zijn houding, zijn manier van doen, zijn stem, zorgde ervoor dat mensen hem vertrouwden. Aanhangers van de Black Panther-beweging. Vanaf vrijdag is in fotografiemuseum Foam in Amsterdam zijn werk te zien op de tentoonstelling I Am You.