Tech

Amazon eet de wereld op

‘Software is eating the world’. Dat populaire citaat rolde in 2011 uit de pen van investeerder Marc Andreessen. Hij voorspelde dat technologiebedrijven andere branches overnemen, omdat ze met hun superieure automatisering de inefficiënte hordes uit de economie zullen verwijderen. Daarom ‘eet’ Uber taxi’s en Airbnb hotels. Het schoolvoorbeeld is Amazon, dat bijna alle boekwinkels opat. „Amazon verkoopt vrijwel alles, fysieke winkels zijn niet meer nodig”, schreef Andreessen.

Dat laatste klopt niet. Vorige week bood Amazon-baas Jeff Bezos 13,7 miljard dollar voor winkelketen Whole Foods. Daar verkopen ze gezonde producten en krijg je een hartverzakking van de prijzen. Want Whole Foods is behalve supermarkt ook een statussymbool. Van wat je daar afrekent voor peulvruchtenpasta, shampoo van scharreleieren en een biologisch biertje kan een doorsnee gezin een week lang eten.

Amazon kennende kunnen Whole Foods-klanten straks rekenen op lagere prijzen en het winkelpersoneel op lagere lonen – als ze tenminste niet vervangen worden door robots die het schap met kikkererwten aanvullen. Je zou denken dat Amazon beter de Aldi had kunnen kopen, net zo’n prijsvechter. Maar Whole Foods heeft een rijk publiek dat openstaat voor extra Amazon-diensten. Het is een ‘prime’ supermarkt, net zo excellent als Amazons eigen streamingdienst Prime. Daar moet uiteindelijk de winst vandaan komen.

Tegelijk moet Whole Foods de bezorgdienst van Amazon gezond maken. Amazon Fresh heeft een bestaande winkelketen nodig om voordeliger in te kunnen kopen. Fresh komt nog niet van de grond, omdat de logistiek van bederfelijke goederen complex is. De meeste consumenten knijpen graag zelf in een honingmeloen voordat ze ‘m kopen. In Amazon-termen: een digitaal boek kun je prima lezen, een digitale boterham smaakt nergens naar.

Misschien dat de supermarkt ooit overbodig wordt, net zoals warenhuizen als V&D moesten wijken voor online aanbieders. Ik probeerde een tijdje de Nederlandse bezorgdienst Picnic maar hun ritme sluit niet aan op mijn logistiek. Op het moment dat ik boodschappen bestel moet ik een dag wachten. Dan spring ik toch liever op de fiets. Vrij naar Andreessen: software is eating the world, but it’s not feeding it.

Amazon is geen start-up maar een bedrijf van 23 jaar oud, met 340.000 medewerkers. Bezos heeft bovendien drones, bezorgrobots en boodschappengadgets als de speaker Echo of de Dash Wand, een ‘toverstafje’ voor de voorraadkast. Moet je toch per se naar een winkel, dan graag zo efficiënt mogelijk. Amazon experimenteert daarom met kassaloze winkels: je trekt wat spullen uit het schap en spurt naar buiten.

The Wall Street Journal ziet in Amazons overname van Whole Foods het bewijs dat grote techbedrijven ‘met hun tentakels’ de wereld overnemen. Dit artikel lijkt op het manifest van Marc Andreessen. Diens voorspelling van zes jaar geleden heeft wel een keerzijde. Veel van de bedrijven die hij destijds ophemelde, gaan nu door een hel. Groupon, Zynga en Twitter verloren 90, 70 en 60 procent van hun beurswaarde, Skype bezwijkt onder druk van andere berichtendiensten. Uber heeft een wankele leiding die niet alleen de taximarkt, maar ook zichzelf om zeep dreigt te helpen.

Software is eating the world, and itself.

Marc Hijink is techredacteur